Dr. Ibrahim Jalo Jalingo, SUNNAH

MUSABAKAR HADDAR
ALQUR’ANI KO HADITHI KO
WANI NAU’IN ILMI A
MAHANGAR MUSULUNCI:
Da yawa daga cikin
wadanda suka zaba wa
kansu sabanin shiriyar
Manzon Allah cikin
gudanar da addininsu
suna ganin cewa: In har
Idin Maulidi bidi’ah ne, to
kuwa lalle Musabaka a kan
haddar Alqur’ani Mai
girma, ko haddar Hadithan
Annabi masu daraja ko
haddar wani ilmi na
Musulunci su ma yin su
bidi’ah ce!!!
***************
**********
A nan muna ganin cewa
yawan nisantar wadannan
mutane ga littattafan
Shari’ah na maluman
Musulunci ne ya sa ba su
ma san cewa: Dukkan abin
da halaccinsa ya tabbata
ta yanyar Ijma’in Musulmi
cikin wani zamani daga
cikin zamuna, to dole ne
ya zamanto daya daga
cikin abubuwa uku:-
1- ko dai ya zamanto
Mubaahi, watau abin da
yin sa da rashin yin sa duk
daya a idanun Shari’ah.
2- ko kuwa ya zamanto
Mustahabbi, watau abin
da in har ba a yi shi ba to
ba a yi wani laifi ba, in
kuma aka yi shi to ana da
wani lada na musamman.
3- ko kuwa ya zamanto
Waajibi, watau abin da in
har ba a yi shi ba za a sami
zunubi, in kuma an yi shi
to an yi abin da Shari’ah ta
tilasta yin shi.
***************
***************
shi kuwa Musabaka domin
haddar Alqur’ani Mai
girma abu ne da Maluman
Sunnah, da su kansu masu
bidi’ah na Duniya suka
hadu a kan halaccinsa a
bisa hujjar kiyasin shi a
kan Musaabakokin da
Nassi ya zo da halaccinsu.
In kuwa haka lamarin
yake, to ta kaka ne za a
hada hukuncin Musaabaka
domin haddar Alqur’ani da
hukuncin Idin Maulidin da
babu mai yin shi ko
halatta shi in banda wasu
daga cikin masu yin
bidi’ah??
*********************
HUKUNCIN MUSABAKA:
1. Imam Ibnu Qudaamah
mai rasuwa a shekara ta
620 watau da mutuwarsa
yau shekaru 815 ke nan,
ya ce cikin littafinsa mai
suna Almugnii
13/404-405 :-
{ ﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ ﺟﺎﺋﺰﺓ ﺑﺎﻟﺴﻨﺔ
ﻭﺍﻻﺟﻤﺎﻉ، ﺍﻣﺎ ﺍﻟﺴﻨﺔ ﻓﺮﻭﻯ ﺍﺑﻦ
ﻋﻤﺮ ﺍﻥ ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ
ﻭﺳﻠﻢ ﺳﺎﺑﻖ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﺨﻴﻞ
ﺍﻟﻤﻀﻤﺮﺓ ﻣﻦ ﺍﻟﺤﻔﻴﺎﺀ ﺍﻟﻰ ﺛﻨﻴﺔ
ﺍﻟﻮﺩﺍﻉ، ﻭﺑﻴﻦ ﺍﻟﺘﻲ ﻟﻢ ﺗﻀﻤﺮ ﻣﻦ
ﺛﻨﻴﺔ ﺍﻟﻮﺩﺍﻉ ﺍﻟﻰ ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻨﻲ
ﺯﺭﻳﻖ. ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ… ﻭﺍﺟﻤﻊ
ﺍﻟﻤﺴﻠﻤﻮﻥ ﻋﻠﻰ ﺟﻮﺍﺯ ﺍﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ
ﻓﻲ ﺍﻟﺠﻤﻠﺔ. ﻭﺍﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ ﻋﻠﻰ
ﺿﺮﺑﻴﻦ: ﻣﺴﺎﺑﻘﺔ ﺑﻐﻴﺮ ﻋﻮﺽ،
ﻭﻣﺴﺎﺑﻘﺔ ﺑﻌﻮﺽ. ﻓﺎﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ
ﺑﻐﻴﺮ ﻋﻮﺽ ﻓﺘﺠﻮﺯ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻣﻦ
ﻏﻴﺮ ﺗﻘﻴﻴﺪ ﺑﺸﻲﺀ ﻣﻌﻴﻦ،
ﻛﺎﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ ﻋﻠﻰ ﺍﻻﻗﺪﺍﻡ،
ﻭﺍﻟﺴﻔﻦ، ﻭﺍﻟﻄﻴﻮﺭ، ﻭﺍﻟﺒﻐﺎﻝ،
ﻭﺍﻟﺤﻤﺮ، ﻭﺍﻟﻤﺰﺍﺭﻳﻖ،
ﻭﺍﻟﻤﺼﺎﺭﻋﺔ، ﻭﺭﻓﻊ ﺍﻟﺤﺠﺮ
ﻟﻴﻌﺮﻑ ﺍﻻﺷﺪ، ﻭﻏﻴﺮ ﺫﻟﻚ؛ ﻻﻥ
ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻛﺎﻥ
ﻓﻲ ﺳﻔﺮ ﻣﻊ ﻋﺎﺋﺸﺔ ﻓﺴﺎﺑﻘﺘﻪ
ﻋﻠﻰ ﺭﺟﻠﻬﺎ، ﻓﺴﺒﻘﺘﻪ، ﻗﺎﻟﺖ: ﻓﻠﻤﺎ
ﺣﻤﻠﺖ ﺍﻟﻠﺤﻢ ﺳﺎﺑﻘﺘﻪ ﻓﺴﺒﻘﻨﻲ،
ﻓﻘﺎﻝ: ﻫﺬﻩ ﺑﺘﻠﻚ. ﺭﻭﺍﻩ ﺍﺑﻮﺩﺍﻭﺩ .
ﻭﺳﺎﺑﻖ ﺳﻠﻤﺔ ﺑﻦ ﺍﻻﻛﻮﻉ ﺭﺟﻼ
ﻣﻦ ﺍﻻﻧﺼﺎﺭ ﺑﻴﻦ ﻳﺪﻱ ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ
ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻓﻲ ﻳﻮﻡ ﺫﻱ
ﻗﺮﺩ. ﻭﺻﺎﺭﻉ ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ
ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺭﻛﺎﻧﺔ ﻓﺼﺮﻋﻪ. ﺭﻭﺍﻩ
ﺍﻟﺘﺮﻣﺬﻱ. ﻭﻣﺮ ﺑﻘﻮﻡ ﻳﺮﺑﻌﻮﻥ
ﺣﺠﺮﺍ ﻳﻌﻨﻲ ﻳﺮﻓﻌﻮﻧﻪ ﻟﻴﻌﺮﻓﻮﺍ
ﺍﻻﺷﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﻠﻢ ﻳﻨﻜﺮ ﻋﻠﻴﻬﻢ .
ﻭﺳﺎﺋﺮ ﺍﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺎﺕ ﻳﻘﺎﺱ ﻋﻠﻰ
ﻫﺬﺍ.{ ﺍﻧﺘﻬﻰ .
Ma’ana: ((Musabaka halal
ce cikin sunnar Manzon
Allah, da Ijma’in Maluma. A
cikin Sunnah dai Ibnu
Umar ya ruwaito cewa
Annabi mai tsira da
amincin Allah ya shirya
Musabaka tsakanin
dawakin da aka yi musu
“Tadhmiir” (watau
wadanda aka yi musu
horon tinkarar yaki ta
hanyar karanta abinci gare
su da sanya musu
tufafinsu da sauransu) a
filin da ya taso daga
Haifaa har zuwa
Thaniyyatul Wadaa, haka
nan ya shirya wata
Musabakar tsakanin
dawakin da ba a yi musu
Tadhmiiri ba, a filin da ya
taso daga Thaniyyatul
Wadaa har zuwa Masjidu
Bani Zuraiq. Buhari da
Muslim ne suka ruwaito
hadithin…Sannan Musulmi
sun yi Ijma’i a kan halaccin
Musabaka a dunkule.
Sannan ita Musabaka ta
kasu ne zuwa kashi biyu:
Musabaka da ake yi tare
da sanya wasu kudi cikinta
(ga duk wanda ya yi
nasara). Akwai kuma
Musabaka da ake yi ba
tare da an sanya kudi
cikinta (ga duk wanda ya
yi nasara ba). To ita
Musabaka da ake yi ba
tare da an sanya wasu
kudi cikinta ba wannan ta
halatta ba tare da sanya
mata wani tarnaki a
cikinta ba, kamar dai
Musabakar da ake yi na
tseren gudu da kafa, ko
Musabakar tseren jiragen
ruwa, ko Musabakar tsere
tsakanin tsutsaye, ko
Musabakar tsere tsakanin
alfadaru, ko Musabakar
tsere tsakanin jakuna, ko
Musabakar tsere tsakanin
giwaye, ko Musabakar yin
harbi da kananan masu,
ko Musabakar yin kokowa,
ko Musabakar daga dutse
mai nauyi sanoda gwada
karfi, da dai nau’o’in
Musabaka dabam daban.
Saboda Annbi mai tsira da
amincin Allah wata rana a
hanyar tafiye-tafiyensa ya
yi Musabakar tseren gudu
da kafa tsakaninsa da
matarsa Nana A’isha Allah
Ya kara mata yarda, kuma
ta yi nasara a kansa. Sai
A’isha ta ce: da na yi kiba
sai wata rana muka sake
yin Musabakar tseren
gudu da kafa sai ya yi
nasara a kaina. Sai ya ce
da ni: ni ma na rama
wancan ci da kika yi mini.
Wannan hadithi Abu
Dawuda ne ya ruwaito shi.
Kuma Salamah Dan Ak’wa
ya yi Musabakar tsere da
kafa tsakaninsa da wani
mutum a gaban Annabi
mai tsira da amincin Allah
a ranar Ruwan Zuu Qarad.
Sannan Annabi mai tsira
da amincin Allah ya yi
Musabakar kokowa
tsakaninsa da wani
gwanin kokowa mai suna
Rukaanah, kuma ya yi
nasara a kansa ya kada
shi. Tirmizii ne ya ruwaito
hafithin. Sannan wata rana
Annabi mai tsira da
amincin Allah ya wuce
wasu mutane suna
Musabakar daga dutse mai
nauyi saboda sanin wane
ne ya fi karfi, amma bai
hana su yin hakan ba.
Sauran Musabakpkin sai a
kiyasta su a kan
wadannan)) [da nassi ya
tabbatar]. Intaha.
2. Imamu Ibnu Qayyimil
Jauziyyah wanda ya mutu
a shekarar Hijira ta 751
watau yau shekaru 684 ke
nan da suka wuce ya ce
cikin littafinsa mai suna
Alfuruusiyyah 1/318:-
{ ﺍﻟﻤﺴﺎﻟﺔ ﺍﻟﺤﺎﺩﻳﺔ ﻋﺸﺮﺓ:
ﺍﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ ﻋﻠﻰ ﺣﻔﻆ ﺍﻟﻘﺮﺍﻥ،
ﻭﺍﻟﺤﺪﻳﺚ، ﻭﺍﻟﻔﻘﻪ، ﻭﻏﻴﺮﻩ ﻣﻦ
ﺍﻟﻌﻠﻮﻡ ﺍﻟﻨﺎﻓﻌﺔ، ﻭﺍﻻﺻﺎﺑﺔ ﻓﻲ
ﺍﻟﻤﺴﺎﺋﻞ، ﻫﻞ ﺗﺠﻮﺯ ﺑﻌﻮﺽ؟
ﻣﻨﻌﻪ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻣﺎﻟﻚ، ﻭﺍﺣﻤﺪ،
ﻭﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻲ. ﻭﺟﻮﺯﻩ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺍﺑﻲ
ﺣﻨﻴﻔﺔ، ﻭﺷﻴﺨﻨﺎ، ﻭﺣﻜﺎﻩ ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺪ
ﺍﻟﺒﺮ ﻋﻦ ﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻲ. ﻭﻫﻮ ﺍﻭﻟﻰ
ﻣﻦ ﺍﻟﺸﺒﺎﻙ، ﻭﺍﻟﺼﺮﺍﻉ،
ﻭﺍﻟﺴﺒﺎﺣﺔ، ﻓﻤﻦ ﺟﻮﺯ ﺍﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ
ﻋﻠﻴﻬﺎ ﺑﻌﻮﺽ، ﻓﺎﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ ﻋﻠﻰ
ﺍﻟﻌﻠﻢ ﺍﻭﻟﻰ ﺑﺎﻟﺠﻮﺍﺯ، ﻭﻫﻲ
ﺻﻮﺭﺓ ﻣﺮﺍﻫﻨﺔ ﺍﻟﺼﺪﻳﻖ ﻟﻜﻔﺎﺭ
ﻗﺮﻳﺶ ﻋﻠﻰ ﺻﺤﺔ ﻣﺎ ﺍﺧﺒﺮﻫﻢ
ﺑﻪ، ﻭﺛﺒﻮﺗﻪ. ﻭﻗﺪ ﺗﻘﺪﻡ ﺍﻧﻪ ﻟﻢ
ﻳﻘﻢ ﺩﻟﻴﻞ ﺷﺮﻋﻲ ﻋﻠﻰ ﻧﺴﺨﻪ .
ﻭﺍﻥ ﺍﻟﺼﺪﻳﻖ ﺍﺧﺬ ﺭﻫﻨﻬﻢ ﺑﻌﺪ
ﺗﺤﺮﻳﻢ ﺍﻟﻘﻤﺎﺭ. ﻭﺍﻥ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﻗﻴﺎﻣﻪ
ﺑﺎﻟﺤﺠﺔ، ﻭﺍﻟﺠﻬﺎﺩ، ﻓﺎﺫﺍ ﺟﺎﺯﺕ
ﺍﻟﻤﺮﺍﻫﻨﺔ ﻋﻠﻰ ﺍﻻﺕ ﺍﻟﺠﻬﺎﺩ،
ﻓﻬﻲ ﻓﻲ ﺍﻟﻌﻠﻢ ﺍﻭﻟﻰ ﺑﺎﻟﺠﻮﺍﺯ.
ﻭﻫﺬﺍ ﺍﻟﻘﻮﻝ ﻫﻮ ﺍﻟﺮﺍﺟﺢ.{ ﺍﻧﺘﻬﻰ .
Ma’ana: ((Mas’alah ta
goma sha daya: Yin
Musabakar haddace
Alkur’ani, da Hadithi, da
Fiqhu, da wasu
Ilmummuka masu amfani,
ko gane abin da yake
daidai cikin wasu
mas’alolin, shirya irin
wannan Musabaka a bisa
wani kudi, shin hakan zai
halatta ko kuwa ba zai
halatta ba? Mutanen Malik,
da Ahmad, da Sha’fi’ii sun
hana yin sa. Amma
mutanen Abu Hanifah da
Malaminmu (Ibnu
Taimiyah) da ma hikayar
Ibnu Abdil Barr daga
Sha’fi’ii sun halatta yinsa.
Shi wannan nau’i na
Musabaka ya fi yin
Musabaka a kan harkar iya
sa tarko, ko kokowa, ko
ninkaya, sanoda haka
wadanda suka halatta
shirya Musabaka a bisa
kudi cikin wadannan, lalle
shirya Musabaka cikin
harkokin habaka ilmi shi
zai fi cancantar halatta,
kuma wannan ita ce surar
Muraahanar da Sbubakar
Siddiq ya yi da kafuran
Quraishawa a kan gaskiyar
labarin da ya ba su (na
cewa Ruumaawa za su yi
nasara a kan Faatisaawa
bayan shekaru kadan).
Dalili ya gabata na cewa
babu abin da ya shafe
ingancin wannan
Muraahanar. Kuma shi
Abubakar ya yi
Muraahanar da su ne
bayan haramta yin caca.
Sannan ita tsayuwar
Addini da ma tana
samuwa ne ta hanyar kafa
hujja, da yin jihadi, saboda
wannan idan har
Muraahanah za ta halatta
a kan abubuwan karfafa
jihadi, ke nan ta halatta a
kan abubuwan karfafa ilmi
da za su karfafa kafa hujja
shi ne zai fi cancanta,
kuma wannan magana ita
ce abin rinjayarwa)).
Intaha.
***************
***************
Lalle da wadannan
bayanai ne mahankalta za
su fahimci cewa ita
Musabakar haddar
Alkur’ani mai girma, ko
musabakar haddar
Hadithan Manzon Allah
Masu daraja, ko
musabakar haddar wani
ilmi mai amfani -tare da
sanya wani kudi ga wanda
ya yi nasara ko kuwa ba
tare da sanya wani kudi
ga wanda ya yi nasara ba-
abu ne da yake halal ta
hanyar hujjoji biyu:-
1. Ijma’i.
2. Qiyaasi.
Wannan kuwa duka
sabanin maida ranar
haihuwar Annabi mai tsira
da amincin Allah wani Idi
ne, wanda babu Ijma’i a
kansa, babu kuma wani
Qiyaasi sahihi a kansa.
Muna rokon Allah Ya
taimake mu Ya tabbatar
da dugaduganmu a kan
Sunnar Annabi mai tsira da
amincin Allah. Ameen.
Sheikh Dr. Ibrahim Jalo
Jalingo
(Chairman Council of
Ulama’u, Jibwis Nigeria )
09/Rabi Rabi – Al
Awwal/1436.
29/December/2014. —

MUSABAKAR HADDAR ALQUR’ANI KO HADITHI KO WANI NAU’IN ILMI A MAHANGAR MUSULUNCI:

Aside
Dr. Ibrahim Jalo Jalingo, SUNNAH

MUSABAKAR HADDAR
ALQUR’ANI KO HADITHI KO
WANI NAU’IN ILMI A
MAHANGAR MUSULUNCI:
Da yawa daga cikin
wadanda suka zaba wa
kansu sabanin shiriyar
Manzon Allah cikin
gudanar da addininsu
suna ganin cewa: In har
Idin Maulidi bidi’ah ne, to
kuwa lalle Musabaka a kan
haddar Alqur’ani Mai
girma, ko haddar Hadithan
Annabi masu daraja ko
haddar wani ilmi na
Musulunci su ma yin su
bidi’ah ce!!!
***************
**********
A nan muna ganin cewa
yawan nisantar wadannan
mutane ga littattafan
Shari’ah na maluman
Musulunci ne ya sa ba su
ma san cewa: Dukkan abin
da halaccinsa ya tabbata
ta yanyar Ijma’in Musulmi
cikin wani zamani daga
cikin zamuna, to dole ne
ya zamanto daya daga
cikin abubuwa uku:-
1- ko dai ya zamanto
Mubaahi, watau abin da
yin sa da rashin yin sa duk
daya a idanun Shari’ah.
2- ko kuwa ya zamanto
Mustahabbi, watau abin
da in har ba a yi shi ba to
ba a yi wani laifi ba, in
kuma aka yi shi to ana da
wani lada na musamman.
3- ko kuwa ya zamanto
Waajibi, watau abin da in
har ba a yi shi ba za a sami
zunubi, in kuma an yi shi
to an yi abin da Shari’ah ta
tilasta yin shi.
***************
***************
shi kuwa Musabaka domin
haddar Alqur’ani Mai
girma abu ne da Maluman
Sunnah, da su kansu masu
bidi’ah na Duniya suka
hadu a kan halaccinsa a
bisa hujjar kiyasin shi a
kan Musaabakokin da
Nassi ya zo da halaccinsu.
In kuwa haka lamarin
yake, to ta kaka ne za a
hada hukuncin Musaabaka
domin haddar Alqur’ani da
hukuncin Idin Maulidin da
babu mai yin shi ko
halatta shi in banda wasu
daga cikin masu yin
bidi’ah??
*********************
HUKUNCIN MUSABAKA:
1. Imam Ibnu Qudaamah
mai rasuwa a shekara ta
620 watau da mutuwarsa
yau shekaru 815 ke nan,
ya ce cikin littafinsa mai
suna Almugnii
13/404-405 :-
{ ﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ ﺟﺎﺋﺰﺓ ﺑﺎﻟﺴﻨﺔ
ﻭﺍﻻﺟﻤﺎﻉ، ﺍﻣﺎ ﺍﻟﺴﻨﺔ ﻓﺮﻭﻯ ﺍﺑﻦ
ﻋﻤﺮ ﺍﻥ ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ
ﻭﺳﻠﻢ ﺳﺎﺑﻖ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﺨﻴﻞ
ﺍﻟﻤﻀﻤﺮﺓ ﻣﻦ ﺍﻟﺤﻔﻴﺎﺀ ﺍﻟﻰ ﺛﻨﻴﺔ
ﺍﻟﻮﺩﺍﻉ، ﻭﺑﻴﻦ ﺍﻟﺘﻲ ﻟﻢ ﺗﻀﻤﺮ ﻣﻦ
ﺛﻨﻴﺔ ﺍﻟﻮﺩﺍﻉ ﺍﻟﻰ ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻨﻲ
ﺯﺭﻳﻖ. ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ… ﻭﺍﺟﻤﻊ
ﺍﻟﻤﺴﻠﻤﻮﻥ ﻋﻠﻰ ﺟﻮﺍﺯ ﺍﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ
ﻓﻲ ﺍﻟﺠﻤﻠﺔ. ﻭﺍﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ ﻋﻠﻰ
ﺿﺮﺑﻴﻦ: ﻣﺴﺎﺑﻘﺔ ﺑﻐﻴﺮ ﻋﻮﺽ،
ﻭﻣﺴﺎﺑﻘﺔ ﺑﻌﻮﺽ. ﻓﺎﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ
ﺑﻐﻴﺮ ﻋﻮﺽ ﻓﺘﺠﻮﺯ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻣﻦ
ﻏﻴﺮ ﺗﻘﻴﻴﺪ ﺑﺸﻲﺀ ﻣﻌﻴﻦ،
ﻛﺎﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ ﻋﻠﻰ ﺍﻻﻗﺪﺍﻡ،
ﻭﺍﻟﺴﻔﻦ، ﻭﺍﻟﻄﻴﻮﺭ، ﻭﺍﻟﺒﻐﺎﻝ،
ﻭﺍﻟﺤﻤﺮ، ﻭﺍﻟﻤﺰﺍﺭﻳﻖ،
ﻭﺍﻟﻤﺼﺎﺭﻋﺔ، ﻭﺭﻓﻊ ﺍﻟﺤﺠﺮ
ﻟﻴﻌﺮﻑ ﺍﻻﺷﺪ، ﻭﻏﻴﺮ ﺫﻟﻚ؛ ﻻﻥ
ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻛﺎﻥ
ﻓﻲ ﺳﻔﺮ ﻣﻊ ﻋﺎﺋﺸﺔ ﻓﺴﺎﺑﻘﺘﻪ
ﻋﻠﻰ ﺭﺟﻠﻬﺎ، ﻓﺴﺒﻘﺘﻪ، ﻗﺎﻟﺖ: ﻓﻠﻤﺎ
ﺣﻤﻠﺖ ﺍﻟﻠﺤﻢ ﺳﺎﺑﻘﺘﻪ ﻓﺴﺒﻘﻨﻲ،
ﻓﻘﺎﻝ: ﻫﺬﻩ ﺑﺘﻠﻚ. ﺭﻭﺍﻩ ﺍﺑﻮﺩﺍﻭﺩ .
ﻭﺳﺎﺑﻖ ﺳﻠﻤﺔ ﺑﻦ ﺍﻻﻛﻮﻉ ﺭﺟﻼ
ﻣﻦ ﺍﻻﻧﺼﺎﺭ ﺑﻴﻦ ﻳﺪﻱ ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ
ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻓﻲ ﻳﻮﻡ ﺫﻱ
ﻗﺮﺩ. ﻭﺻﺎﺭﻉ ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ
ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺭﻛﺎﻧﺔ ﻓﺼﺮﻋﻪ. ﺭﻭﺍﻩ
ﺍﻟﺘﺮﻣﺬﻱ. ﻭﻣﺮ ﺑﻘﻮﻡ ﻳﺮﺑﻌﻮﻥ
ﺣﺠﺮﺍ ﻳﻌﻨﻲ ﻳﺮﻓﻌﻮﻧﻪ ﻟﻴﻌﺮﻓﻮﺍ
ﺍﻻﺷﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﻠﻢ ﻳﻨﻜﺮ ﻋﻠﻴﻬﻢ .
ﻭﺳﺎﺋﺮ ﺍﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺎﺕ ﻳﻘﺎﺱ ﻋﻠﻰ
ﻫﺬﺍ.{ ﺍﻧﺘﻬﻰ .
Ma’ana: ((Musabaka halal
ce cikin sunnar Manzon
Allah, da Ijma’in Maluma. A
cikin Sunnah dai Ibnu
Umar ya ruwaito cewa
Annabi mai tsira da
amincin Allah ya shirya
Musabaka tsakanin
dawakin da aka yi musu
“Tadhmiir” (watau
wadanda aka yi musu
horon tinkarar yaki ta
hanyar karanta abinci gare
su da sanya musu
tufafinsu da sauransu) a
filin da ya taso daga
Haifaa har zuwa
Thaniyyatul Wadaa, haka
nan ya shirya wata
Musabakar tsakanin
dawakin da ba a yi musu
Tadhmiiri ba, a filin da ya
taso daga Thaniyyatul
Wadaa har zuwa Masjidu
Bani Zuraiq. Buhari da
Muslim ne suka ruwaito
hadithin…Sannan Musulmi
sun yi Ijma’i a kan halaccin
Musabaka a dunkule.
Sannan ita Musabaka ta
kasu ne zuwa kashi biyu:
Musabaka da ake yi tare
da sanya wasu kudi cikinta
(ga duk wanda ya yi
nasara). Akwai kuma
Musabaka da ake yi ba
tare da an sanya kudi
cikinta (ga duk wanda ya
yi nasara ba). To ita
Musabaka da ake yi ba
tare da an sanya wasu
kudi cikinta ba wannan ta
halatta ba tare da sanya
mata wani tarnaki a
cikinta ba, kamar dai
Musabakar da ake yi na
tseren gudu da kafa, ko
Musabakar tseren jiragen
ruwa, ko Musabakar tsere
tsakanin tsutsaye, ko
Musabakar tsere tsakanin
alfadaru, ko Musabakar
tsere tsakanin jakuna, ko
Musabakar tsere tsakanin
giwaye, ko Musabakar yin
harbi da kananan masu,
ko Musabakar yin kokowa,
ko Musabakar daga dutse
mai nauyi sanoda gwada
karfi, da dai nau’o’in
Musabaka dabam daban.
Saboda Annbi mai tsira da
amincin Allah wata rana a
hanyar tafiye-tafiyensa ya
yi Musabakar tseren gudu
da kafa tsakaninsa da
matarsa Nana A’isha Allah
Ya kara mata yarda, kuma
ta yi nasara a kansa. Sai
A’isha ta ce: da na yi kiba
sai wata rana muka sake
yin Musabakar tseren
gudu da kafa sai ya yi
nasara a kaina. Sai ya ce
da ni: ni ma na rama
wancan ci da kika yi mini.
Wannan hadithi Abu
Dawuda ne ya ruwaito shi.
Kuma Salamah Dan Ak’wa
ya yi Musabakar tsere da
kafa tsakaninsa da wani
mutum a gaban Annabi
mai tsira da amincin Allah
a ranar Ruwan Zuu Qarad.
Sannan Annabi mai tsira
da amincin Allah ya yi
Musabakar kokowa
tsakaninsa da wani
gwanin kokowa mai suna
Rukaanah, kuma ya yi
nasara a kansa ya kada
shi. Tirmizii ne ya ruwaito
hafithin. Sannan wata rana
Annabi mai tsira da
amincin Allah ya wuce
wasu mutane suna
Musabakar daga dutse mai
nauyi saboda sanin wane
ne ya fi karfi, amma bai
hana su yin hakan ba.
Sauran Musabakpkin sai a
kiyasta su a kan
wadannan)) [da nassi ya
tabbatar]. Intaha.
2. Imamu Ibnu Qayyimil
Jauziyyah wanda ya mutu
a shekarar Hijira ta 751
watau yau shekaru 684 ke
nan da suka wuce ya ce
cikin littafinsa mai suna
Alfuruusiyyah 1/318:-
{ ﺍﻟﻤﺴﺎﻟﺔ ﺍﻟﺤﺎﺩﻳﺔ ﻋﺸﺮﺓ:
ﺍﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ ﻋﻠﻰ ﺣﻔﻆ ﺍﻟﻘﺮﺍﻥ،
ﻭﺍﻟﺤﺪﻳﺚ، ﻭﺍﻟﻔﻘﻪ، ﻭﻏﻴﺮﻩ ﻣﻦ
ﺍﻟﻌﻠﻮﻡ ﺍﻟﻨﺎﻓﻌﺔ، ﻭﺍﻻﺻﺎﺑﺔ ﻓﻲ
ﺍﻟﻤﺴﺎﺋﻞ، ﻫﻞ ﺗﺠﻮﺯ ﺑﻌﻮﺽ؟
ﻣﻨﻌﻪ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻣﺎﻟﻚ، ﻭﺍﺣﻤﺪ،
ﻭﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻲ. ﻭﺟﻮﺯﻩ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺍﺑﻲ
ﺣﻨﻴﻔﺔ، ﻭﺷﻴﺨﻨﺎ، ﻭﺣﻜﺎﻩ ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺪ
ﺍﻟﺒﺮ ﻋﻦ ﺍﻟﺸﺎﻓﻌﻲ. ﻭﻫﻮ ﺍﻭﻟﻰ
ﻣﻦ ﺍﻟﺸﺒﺎﻙ، ﻭﺍﻟﺼﺮﺍﻉ،
ﻭﺍﻟﺴﺒﺎﺣﺔ، ﻓﻤﻦ ﺟﻮﺯ ﺍﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ
ﻋﻠﻴﻬﺎ ﺑﻌﻮﺽ، ﻓﺎﻟﻤﺴﺎﺑﻘﺔ ﻋﻠﻰ
ﺍﻟﻌﻠﻢ ﺍﻭﻟﻰ ﺑﺎﻟﺠﻮﺍﺯ، ﻭﻫﻲ
ﺻﻮﺭﺓ ﻣﺮﺍﻫﻨﺔ ﺍﻟﺼﺪﻳﻖ ﻟﻜﻔﺎﺭ
ﻗﺮﻳﺶ ﻋﻠﻰ ﺻﺤﺔ ﻣﺎ ﺍﺧﺒﺮﻫﻢ
ﺑﻪ، ﻭﺛﺒﻮﺗﻪ. ﻭﻗﺪ ﺗﻘﺪﻡ ﺍﻧﻪ ﻟﻢ
ﻳﻘﻢ ﺩﻟﻴﻞ ﺷﺮﻋﻲ ﻋﻠﻰ ﻧﺴﺨﻪ .
ﻭﺍﻥ ﺍﻟﺼﺪﻳﻖ ﺍﺧﺬ ﺭﻫﻨﻬﻢ ﺑﻌﺪ
ﺗﺤﺮﻳﻢ ﺍﻟﻘﻤﺎﺭ. ﻭﺍﻥ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﻗﻴﺎﻣﻪ
ﺑﺎﻟﺤﺠﺔ، ﻭﺍﻟﺠﻬﺎﺩ، ﻓﺎﺫﺍ ﺟﺎﺯﺕ
ﺍﻟﻤﺮﺍﻫﻨﺔ ﻋﻠﻰ ﺍﻻﺕ ﺍﻟﺠﻬﺎﺩ،
ﻓﻬﻲ ﻓﻲ ﺍﻟﻌﻠﻢ ﺍﻭﻟﻰ ﺑﺎﻟﺠﻮﺍﺯ.
ﻭﻫﺬﺍ ﺍﻟﻘﻮﻝ ﻫﻮ ﺍﻟﺮﺍﺟﺢ.{ ﺍﻧﺘﻬﻰ .
Ma’ana: ((Mas’alah ta
goma sha daya: Yin
Musabakar haddace
Alkur’ani, da Hadithi, da
Fiqhu, da wasu
Ilmummuka masu amfani,
ko gane abin da yake
daidai cikin wasu
mas’alolin, shirya irin
wannan Musabaka a bisa
wani kudi, shin hakan zai
halatta ko kuwa ba zai
halatta ba? Mutanen Malik,
da Ahmad, da Sha’fi’ii sun
hana yin sa. Amma
mutanen Abu Hanifah da
Malaminmu (Ibnu
Taimiyah) da ma hikayar
Ibnu Abdil Barr daga
Sha’fi’ii sun halatta yinsa.
Shi wannan nau’i na
Musabaka ya fi yin
Musabaka a kan harkar iya
sa tarko, ko kokowa, ko
ninkaya, sanoda haka
wadanda suka halatta
shirya Musabaka a bisa
kudi cikin wadannan, lalle
shirya Musabaka cikin
harkokin habaka ilmi shi
zai fi cancantar halatta,
kuma wannan ita ce surar
Muraahanar da Sbubakar
Siddiq ya yi da kafuran
Quraishawa a kan gaskiyar
labarin da ya ba su (na
cewa Ruumaawa za su yi
nasara a kan Faatisaawa
bayan shekaru kadan).
Dalili ya gabata na cewa
babu abin da ya shafe
ingancin wannan
Muraahanar. Kuma shi
Abubakar ya yi
Muraahanar da su ne
bayan haramta yin caca.
Sannan ita tsayuwar
Addini da ma tana
samuwa ne ta hanyar kafa
hujja, da yin jihadi, saboda
wannan idan har
Muraahanah za ta halatta
a kan abubuwan karfafa
jihadi, ke nan ta halatta a
kan abubuwan karfafa ilmi
da za su karfafa kafa hujja
shi ne zai fi cancanta,
kuma wannan magana ita
ce abin rinjayarwa)).
Intaha.
***************
***************
Lalle da wadannan
bayanai ne mahankalta za
su fahimci cewa ita
Musabakar haddar
Alkur’ani mai girma, ko
musabakar haddar
Hadithan Manzon Allah
Masu daraja, ko
musabakar haddar wani
ilmi mai amfani -tare da
sanya wani kudi ga wanda
ya yi nasara ko kuwa ba
tare da sanya wani kudi
ga wanda ya yi nasara ba-
abu ne da yake halal ta
hanyar hujjoji biyu:-
1. Ijma’i.
2. Qiyaasi.
Wannan kuwa duka
sabanin maida ranar
haihuwar Annabi mai tsira
da amincin Allah wani Idi
ne, wanda babu Ijma’i a
kansa, babu kuma wani
Qiyaasi sahihi a kansa.
Muna rokon Allah Ya
taimake mu Ya tabbatar
da dugaduganmu a kan
Sunnar Annabi mai tsira da
amincin Allah. Ameen.
Sheikh Dr. Ibrahim Jalo
Jalingo
(Chairman Council of
Ulama’u, Jibwis Nigeria )
09/Rabi Rabi – Al
Awwal/1436.
29/December/2014. —

MUSABAKAR HADDAR ALQUR’ANI KO HADITHI KO WANI NAU’IN ILMI A MAHANGAR MUSULUNCI:

Aside
AZUMI DA HUKUNCE-HUKUNCENSA, Dr. Ibrahim Jalo Jalingo

TSARABAN RAMADAN (Dr. Ibrahim jalo jalingo)

Ibrahim Jalo Jalingo
TSARABAR RAMADAN:
(1) Shaikhul Islam Ibnu
Taimiyyah ya ce cikin
Majmuu'ul Fataawa
6/505:-
(( ﻭﺍﻟﺨﻴﺮ ﻛﻞ ﺍﻟﺨﻴﺮ ﻓﻲ
ﺍﺗﺒﺎﻉ ﺍﻟﺴﻠﻒ ﺍﻟﺼﺎﻟﺢ
ﻭﺍﻻﺳﺘﻜﺜﺎﺭ ﻣﻦ ﻣﻌﺮﻓﺔ
ﺣﺪﻳﺚ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ
ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻭﺍﻟﻔﻘﻪ ﻓﻴﻪ
ﻭﺍﻻﻋﺘﺼﺎﻡ ﺑﺤﺒﻞ ﺍﻟﻠﻪ
ﻭﻣﻼﺯﻣﺔ ﻣﺎ ﻳﺪﻋﻮ ﺍﻟﻰ
ﺍﻟﺠﻤﺎﻋﺔ ﻭﺍﻷﻟﻔﺔ ﻭﻣﺠﺎﻧﺒﺔ ﻣﺎ
ﻳﺪﻋﻮ ﺍﻟﻰ ﺍﻟﺨﻼﻑ ﻭﺍﻟﻔﺮﻗﺔ
ﺍﻻ ﺍﻥ ﻳﻜﻮﻥ ﺃﻣﺮﺍ ﺑﻴﻨﺎ ﻗﺪ
ﺍﻣﺮ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﺭﺳﻮﻟﻪ ﻓﻴﻪ ﺑﺄﻣﺮ
ﻣﻦ ﺍﻟﻤﺠﺎﻧﺒﺔ، ﻓﻌﻠﻰ ﺍﻟﺮﺃﺱ
ﻭﺍﻟﻌﻴﻦ )).
Ma'ana: ((Sannan alheri
kuma dukkan alheri
yana cikin bin magabata
na gari, da kuma
yawaita ilmin hadithin
Manzon Allah mai tsira
da amincin Allah, da
kyakkyawar fahimta
cikinsa, da yin riko da
igiyar Allah, da lazimtar
abin da ke kira zuwa ga
jama'a da hadin kai, da
nisantar abin da ke kira
zuwa ga sabani da
rarraba, sai fa abin da
ya kasance al'amari ne
bayyananne da tabbas
Allah da manzonSa ne
suka yi umurni cikinsa
da wani umurni na a
nisanta, to wannan
kam biyayya sau da
kafa)).
(2) Alhaafiz Ibnu Rajab
ya ce cikin littafinsa
Alhikamul Jadiiratu Bil
Izaa'ah shafi na 12:-
(( ﻓﺎﻟﻮﺍﺟﺐ ﻋﻠﻰ ﻛﻞ ﻣﻦ ﺑﻠﻐﻪ
ﺍﻣﺮ ﺍﻟﺮﺳﻮﻝ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ
ﻭﺳﻠﻢ ﻭﻋﺮﻓﻪ ﺍﻥ ﻳﺒﻴﻨﻪ ﻟﻼﻣﺔ
ﻭﻳﻨﺼﺢ ﻟﻬﻢ ﻭﻳﺄﻣﺮﻫﻢ ﺑﺎﺗﺒﺎﻉ
ﺃﻣﺮﻩ ﻭﺍﻥ ﺧﺎﻟﻒ ﺫﻟﻚ ﺭﺃﻱ
ﻋﻈﻴﻢ ﻣﻦ ﺍﻻﻣﺔ، ﻓﺎﻥ ﺍﻣﺮ
ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ
ﻭﺳﻠﻢ ﺍﺣﻖ ﺍﻥ ﻳﻌﻈﻢ
ﻭﻳﻘﺘﺪﻯ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺭﺃﻱ ﺍﻱ
ﻣﻌﻈﻢ ﻗﺪ ﺧﺎﻟﻒ ﺃﻣﺮﻩ ﻓﻲ
ﺑﻌﺾ ﺍﻻﺷﻴﺎﺀ ﺧﻄﺎ، ﻭﻣﻦ
ﻫﻨﺎ ﺭﺩ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﺔ ﻭﻣﻦ ﺑﻌﺪﻫﻢ
ﻋﻠﻰ ﻛﻞ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺳﻨﺔ
ﺻﺤﻴﺤﺔ، ﻭﺭﺑﻤﺎ ﺍﻏﻠﻈﻮﺍ ﻓﻲ
ﺍﻟﺮﺩ ﻻ ﺑﻐﻀﺎ ﻟﻪ، ﺑﻞ ﻫﻮ
ﻣﺤﺒﻮﺏ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻣﻌﻈﻢ ﻓﻲ
ﻧﻔﻮﺳﻬﻢ، ﻭﻟﻜﻦ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ
ﺍﺣﺐ ﺍﻟﻴﻬﻢ، ﻭﺃﻣﺮﻩ ﻓﻮﻕ ﺍﻣﺮ
ﻛﻞ ﻣﺨﻠﻮﻕ، ﻓﺈﺫﺍ ﺗﻌﺎﺭﺽ
ﺍﻣﺮ ﺍﻟﺮﺳﻮﻝ ﻭﺃﻣﺮ ﻏﻴﺮﻩ
ﻓﺄﻣﺮ ﺍﻟﺮﺳﻮﻝ ﺍﻭﻟﻰ ﺍﻥ
ﻳﻘﺪﻡ ﻭﻳﺘﺒﻊ )).
Ma'ana: ((Abin da ke
wajibi a kan dukkan
wanda umurnin manzon
Allah mai tsira da
amincin Allah ya same
shi kuma ya san shi to
ya bayyana shi ga
Al'umma, ya musu
nasiha, ya umurce su da
bin umurninsa koda
kuwa hakan ya saba
wa ra'ayin wani babba
cikin Al'umma, domin
umurnin Manzon Allah
shi ya fi cancanta da a
girmama kuma a yi koyi
da shi a kan ra'ayin wani
wanda ake girmamawa
da ya saba wa
umurninsa cikin sashin
wasu abubuwa a bisa
kure, daga ma nan ne
Sahabbai da wadanda
ke bayansu suke yin
raddi a kan dukkan mai
saba wa Sunnah
Sahihiya, sau da dama
ma sukan yi kaushi cikin
raddin, ba kuma saboda
nuna kiyayya gare shi
ba, a'a yana nan abin so
a gare su kuma abin
girmamawa a cikin
rayukansu, to sai dai
manzon Allah shi ya fi
soyuwa a wurin su,
kuma umurninsa yana
sama da umurnin ko
wace halitta, saboda
haka idan umurnin
Manzo ya yi karo da
umurnin waninsa,
umurnin Manzon ne ya fi
cancanta da a gabatar
kuma a bi)).
(3) Shehu Uthmanu Dan
Fodiyo ya ce cikin
littafinsa Ihyaa'us
Sunnah Wa Ikhmaadul
Bid'ah shafi na 8:-
(( ﻗﺪ ﺍﻧﻌﻘﺪ ﺍﻹﺟﻤﺎﻉ ﻋﻠﻰ ﺍﻥ
ﺁﺭﺍﺀ ﺍﻟﻤﺠﺘﻬﺪﻳﻦ ﻛﻠﻬﺎ
ﻣﺴﺎﻟﻚ ﺍﻟﻰ ﺍﻟﺠﻨﺔ ﻭﻃﺮﻕ ﺍﻟﻰ
ﺍﻟﺨﻴﺮﺍﺕ، ﻓﻤﻦ ﺳﻠﻚ ﻣﻨﻬﺎ
ﻃﺮﻳﻘﺎ ﻭﺻﻠﻪ ﺍﻟﻰ ﻣﺎ ﻭﺻﻠﻮﺍ
ﺍﻟﻴﻪ ﺣﻘﺎً، ﻭﻣﻦ ﻋﺪﻝ ﻋﻨﻪ
ﻗﻴﻞ ﻟﻪ ﺳﺤﻘﺎ، ﻭﻳﺠﻮﺯ
ﺗﻘﻠﻴﺪﻫﻢ ﻓﻲ ﻛﻞ ﺭﺃﻱ ﺍﻻ ﻣﺎ
ﺧﺎﻟﻒ ﻧﺺ ﺍﻟﻘﺮﺍﻥ ﺍﻭ ﻧﺺ
ﺍﻟﺤﺪﻳﺚ ﺍﻭ ﺍﻟﻘﻮﺍﻋﺪ ﺍﻭ
ﺍﻹﺟﻤﺎﻉ ﺍﻭ ﺍﻟﻘﻴﺎﺱ ﺍﻟﺠﻠﻲ
ﻓﺎﻓﻬﻢ )).
Ma'ana: ((Hakika Ijmaa'i
ya kullu a kan cewa lalle
ra'ayoyin Mujtahidai
dukkansu hanyoyi ne
zuwa Aljannah, kuma
hanyoyi ne zuwa
alkhairai, wanda duk ya
bi wata hanya daga
cikinsu to tabbas za ta
kai shi zuwa inda suka
kai, wanda kuma ya
karkata ga barin hakan
sai a ce da shi tir. Kuma
yin koyi da su na halatta
cikin dukkan wani ra'ayi,
sai dai abin da ya saba
wa nassin Alkur'ani, ko
nassin Hadithi, ko
Ka'idodi, ko Ijmaa'i, ko
Bayyanannen Kiyasi, ka
fahimta)).
Muna rokon Allah
Madaukakin Sarki da Ya
cusa mana son
sahihiyar Sunnah da
kuma son yin aiki da ita
cikin dukkan wani abu
na Aqiidah, ko Ibaadah,
ko Mu'aamalah. Ameen.

Standard
Dr. Ibrahim Jalo Jalingo, FATAWA DAGA MALAMAI - TAMBAYOYI DA AMSA

MUTUMIN DA KE DA MATA 4 SANNAN YA YI WA DAYANSU YANKAKKEN SAKI KO ZAI HALATTA YA AURI WATA MATAR KAFIN IDDAR WANNAN TA CIKA?(Dr. Ibrahim Jalo Jalingo)

1. Babu sabani tsakanin Malamai cewa: ba ya halatta ga namiji ya hada Ya da Kanwa karkashin aurensa a lokaci guda. Haka nan ba ya halatta gare shi ya daura wa mace ta biyar aure koda kuwa akwai wacce ya saka saki na kome matukar dai ba ta gama iddarta ba. Wannan mas’ala babu sabani a cikinta tsakanin Malaman Sunnah; saboda dalilai da yawa daga cikinsu akwai: Fadar Allah cikin surar Nisaa’i aya ta 23 ((Kuma kada ku hada tsakanin Ya da Kanwa saifa abin da ya riga ya wuce)). Da kuma wasu hadithan Annabi mai tsira da amincin Allah, daga cikinsu akwai hadithi na 2243 da Imam Abu Dawud ya ruwaito, da hadithi na 1952 da Imam Ibnu Majah ya rueaito, da hadithi na 4631 da Imam Ahmad ya ruwaito, da hadithi na 4156 da Imam Ibnu Hibban ya ruwaito dukkansu da isnadi sahihi cewa Sahabi Wahb Al-Asadiy ya musulunta alhalin yana da mata 8 sai Annabi mai tsira da
amincin Allah ya ce da shi ya zabi 4 kawai daga cikinsu. Haka nan ya faru da sahabi Gailan Bin Salamah, haka nan ya faru da sahabi Qais Bin Al-Harith.
2. Amma su Malaman Sunnah sun yi sabani game da idan mai mata 4 ya saki guda a cikinsu saki yankakke watau: saki na 3 ko kuwa sakin Khul’i, ko yana da damar ya daura wa wata matar aure kafin iddar wannan da ya saken ta kare? Akwai mazhabobi biyu na Malamai cikin wannan mas’ala:-
– Hanafiyyah, da Hanabilah sun tafi a kan cewa hakan ba ya halatta matukar dai ba ta gama idda ba tukun. Wannan kuwa shi ne kaulin Aliyyu Bin Abi Talib, da Zaid Bin Thabit, da Mujahid, da Ataa Bin Abi Rabah, da Nakha’iy, da Thauri.
Babbar hujjarsu a nan ita ce qiyasta wacce aka mata saki yankakke a kan wacce aka yi mata saki na kome; saboda ko wacce daga cikinsu wajibi ne a kanta ta yi wa mijin da ya sake ta iddah.
– Amma Malikiyyah, da Shafi’iyyah sun tafi a kan cewa yana halatta ya daura wa wata matar aure kafin iddar wancan ta cika. Wannan kuwa shi ne kaulin Sa’id Bin Al-Musayyib, da Al-Hasan Bin Al-Basriy, da Urwah Bin Az-Zubair, da Ibnu Abi Laila, da Abu Tahur, da Abu Ubaid, da Ibnul Munzir.
Babbar hujjarsu a nan ita ce matar da aka yi mata yankakken saki babu wata alakar aure da ta rage tsakakinta da mijin da ya sake ta, tunda kuwa babu irin wannan alaka ta yiwuwar ya dawo da ita cikin wannan iddah nata, ke nan babu hujjar a ce ba zai iya auren wata matar ba kafin iddar wannan ta kare.
MAZHABAR DA MUKE RINJAYARWA A NAN ITA CE: mazhabar Malikiyyah, da Hambaliyyah; saboda ganin irin bambancin da ke tsakanin yankakken saki da kuma sakin kome, misali:-
1. Mai yankakken saki babu takaba a kanta da wanda ya sake ta zai mutu cikin iddarta. 2. Ba za ta gaji wanda ya sake ta ba, shi ma ba zai gaje ta ba, da dayanasu zai mutu kafin iddarta ya kare. 3. Wanda ya sake ta ba yi da damar ya komar da ita karkashin auransa bayan koda kuwa ba ta gama idda ba. 4. Ba ya halatta gare ta ta bude wani sashi na jikinta a gaba gare shi. 5. Ba ya halatta ta kebanta da wannan da ya sake ta. 6. Ba ya halatta ta yi tafiya da wanda ya sake ta ba tare da wani mahrami nata ba. Allahu A’alamu wa A’ala

Standard